Petronor

Hemen zaude: Hasiera » Berriak » Blog

  • Mundua 2050 urtean

    Ez da batere erraza bost urte barrurako aurreikuspenak iragartzea eta zer esanik, beraz, hurrengo berrogei urterako. Baina Laurence C. Smith ausartu da, egin du, eta gainera sinesgarri samar. Asmatuko ote duen… beste kontu bat da. UCLA unibertsitateko irakaslea ez da igarlea, ezta alarma-jolea ere, baina  bere ikerketak ez du inor baretu edo lokartu dadin nahi. Smith 2007an Bake Nobel Saria irabazi zuen IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) taldearen kide da.

    El mundo en 2050 saiakera zientzia eta zabalkundea interes handiz uztartzen dituen emaitza horietakoa dugu. Oinarrizko panorama jakinekoa da: klima-aldaketa, demografia-hazkuntza, etenik gabeko energia-eskakizuna eta munduaren “murrizketa” zein hondamendia. Zer arraio egin dezakegu? Norantza abiatu ote gaitezke lau parametro horiekin?

    Laurence C. Smith katedradunak dioenez galdera ez da mundu hau gauza izango ote den 2050 urtean irauteko bederatzi mila milioi biztanlerekin. Zer gerta ere, berak ez omen du batere zalantzarik gizakiaren iraupenaz “nahiz Artikoko artzak eta bakailaoak desagertu”. Galdera besterik omen da, alegia: “zer eratako mundua nahi dugu?”.

    UCLAko geografia irakaslearen iritziz, 9.000 milioi biztanlerentzat ezezik, 900.000 milioirentzat ere lekua legoke mundu honetan, animalia handiak uxatuko bagenitu, kapsulatan biziko bagina, alga artifizialak jango bagenitu eta kumunean erabilitako ura birziklatuz gero.  Eta, alderantziz, 900 milioi lagunentzako besterik ez ostera, Aldous Huxley-ri (Bai mundu berria) jaramon egin, gizakiak diseinatzea erabaki eta banaka batzuk paradisuan bizitzea erabakiko bagenu. Aukera gurea omen.

    Dena den, datu batto baino ez luzerako iragarpenak egitearen zailtasunaz jabetzeko. Liburua (The World in 2050) 2010eko udazkenean kaleratu zen ingelesez eta aurtengo maiatzean, berriz, gaztelaniaz. Tartean, martxoko tsunamiak Fukushimako zentral nuklearra astindu zuen eta gure professor Smith-ek energiari eskainitako kapitulu guztia zaharkitua geratu da zenbait hilabete urritan. Eta ez, jakina, geroztik munduak zentral bat galdu duelako, hainbat urtez ezezko joera nagusitu ostean suspertzen ari zen nuklearzaletasuna berriro naretu delako baino. 

      

     

    Berrogei urte barru bizimodurik aurreratuena eta aberatsena Artikoaren itsasbazterretan bilduko ei da. Lekua hartzen hasteko garaia orain omen. Bihar gaur da.

     

     

     

     
  • Magnetika, kimika eta estatistika

    Minbiziak jotako gaixoak uste baino sarriago gertatzen ari direla eta, Lakuako egoitzan lanean diharduten Eusko Jaurlaritzaren hainbat funtzionariok ur-bilatzailea (?) deitu dute lantokiko eremu elektromagnetikoak bertatik bertara aztertzeko. Osagileen iritziz, ordea, minbizia gehitu izanak zer ikusi gehiago izan omen dezake funtzionarioen adinarekin (Lakuako bulegoak 1980an ireki ziren) edo euren kontsumo-ohiturekin, bulegoan sortu daitezkeen eremu magnetikoekin baino.

    Komunikabideek lantzean behin gertatu ohi diren anekdota bitxi horietakoa bailitzan eman dute albistearen berri baina, nago, Lakuako funtzionario-talde horren zertzelada ez ote den uste baino arruntago eta usuago.

    Egunkarietaraino heldu ez zen arren, orain hurrengo antzerako zerbait gertatu zen produktu kimikoak erabili ohi dituen Gipuzkoako enpresa handi samar batean. Batera-batera, pare bat minbizi-kasu gertatu zirenez gero alarma gorria piztu zen eta behar besteko ikerketak egin ziren, unean unekoak zein aurreko hogeitaka urtekoak.

    Ondorioak, adierazgarriak. Batetik ez zen batere frogarik aurkitu produktu kimikoen erabilera eta minbizia elkarrekin lotzeko. Bestetik, kontrakorik  itxaro arren, administrazioko bulegarien artean laborategian ari ziren kimikarien artean baino minbizi-kasu gehiago agertu ziren. Segurutik, haiek hauek baino adinduagoak zirelako, bizimodu geldoagoa zeramatelako edo gehiago erretzen zutelako. Kimikariek debekatua zuten euren lanpostuetan erretzea eta bulegariek, aldiz, garai hartan ez behintzat.

    Horrez gainera, azpimarragarria gero zein erreparo handia sortarazten diguten hitz “kimikoek”. Minbizia Ikertzeko Nazioarteko Agentzia (International Agency for Research on Cancer) aipatuz Euskal Herriko Kimikarien Elkargoak maiatzeko azken alean bertan dioenez, jendea ezer gutxi ikaratzen da minbizia eragiten duten tabakoaz, kafeaz, edari alkoholikoez edo eguzkiaz., baina sekulako alarma sortu izaten da, aldiz, eguneroko bizitzan guztiz ezohikoak diren produktuen inguruan,  kromoa, sufrea nahiz beste edozein izen “tekniko”  izan.

    Dena den, Lakuako lantokira itzuliz,  beti ere komenigarria da giza-multzo txikiez interpretaziotan hasi aurretik estatistikaz ahaztea. Aski litzateke noizbait Arakaldon  minbiziak jotako bi gaixo elkarrekin egokitzea, estatistikak euskal ingururik “minbizigarriena” Arakaldo dela froga lezan. 

     Eremu elektromagnetikoak

     
  • Basque Country, a sea of Energy

    Eusko Jaurlaritzako Industria, Berrikuntza, Merkataritza eta Turismo Sailaren , Energiaren Euskal Erakundearen, eta Energia Klusterra izan dira Euskadiko ordezkari nagusiak All-Energy azokan. Eskoziako Aberdeen hirian, maiatzaren 18 eta 19an, eratu den azokan. Besteak beste, puntako zortzi euskal enpresa teknologiko bertan izan dira, garatzen hasi berri den alor horretan Euskadik duen lehiakortasun maila handia erakutsiz, hain zuzen ere.

    Aberdeengo azokan, BECekin batera, Tecnalia, Oceantec, Sener, Elecnor eta Zigor Corporación euskal enpresa teknologikoak izan dira. Hori horrela, Eskoziako herri horretan, maiatzaren 18 eta 19an, Energia Berriztagarriei Buruzko Nazioarteko Azokan (All Energy) Euskadiko enpresen parte hartzea esanguratsua izan da.

    Euskal enpresa horiek guztiak estand berean izan dira, itsas-teknologiak erakusteko eta ikertzeko bimep proiektuaren babespean antolatuko den erakustokian, hain zuzen ere; bertan erakutsi dute haien ahalmen eta espezializazio maila handia. Hala, Euskadin itsas-energiak garatzeko ekimen nagusi den bimep proiektu horren bidez, aukera ezin hobea izan dute euskal enpresek euren know how espezialdua bertan agertarazteko.

    Partekatutako estand horren bitartez, Euskadik eta euskal enpresek itsas-energiaren alorrean duten ahalmena erakutsi eta zabaldu nahi izan da; izan ere, Basque Country, a sea of Energy izenburupean, azokan izan diren euskal enpresek itsas-energiaren inguruan garatzen ari diren puntako egitasmoak erakusteko parada izan dute, enpresa horien ahalmen teknologiko eta logistikoen erakusle diren proiektuak erakutsiz.

    Euskadiren ahalmena itsas energiaren alorrean

    Europan itsas energiaren arloan diren egitasmo nagusien artean, Euskadin honako bi hauek ditugu: alde batetik, Mutrikuko olatuak ustiatzeko instalazioa; eta bestetik, itsas energiak ikertzea xede duen bimep proiektua. Bi egitasmo horiek punta-puntakoak dira alor horretan Europa osoan eta Euskadi itsas energiaren garapenaren lidergoan jartzen dute.

    Mutrikuko itsas instalazioa, funtsean, olatuen energia ustiatzeko instalazio erakuslea da. Gipuzkoako herri horretako portua babesteko egindako dike berrian kokatutako instalazio horrek energia sortuko du bertara helduko diren olatuez baliaturik; zehazki, jatorri berriztagarria izango duen energia elektrikoa sortuko du Gaur egun amaituta dagoen instalazio horrek, turbinak jarri eta sarera konektatu eta gero, laster proba faseari ekingo dio, luze gabe martxan jartzeko behin betiko. Aurreikuspenen arabera, urtean  600.000 kWh ekoitziko ditu, hau da, urtean 600 pertsonari elektrizitatez hornitzeko beste energia.

    Bestetik, gauzatzen ari den bimep egitasmoa dugu, itsaso zabalean olatuak kaptatzeko gailuak ikertu, probatu eta ustiatzeko itsas azpiegitura garrantzitsuenetarikoa dena Europan. Izan ere, bimepek mundu osoko enpresa teknologikoen olatuen kaptadoreen prototipoak eta diseinuak hartuko ditu, bertan benetako egoeran probatzeko. Horren ondorioz, itsas energiaren alorrean aurrerapauso teknologikoak emango dira eta know how esparruan aurrera egingo da.

     
  • Energia-mundua aldatzen ari da

    Energia-mundua aldatzen ari da. Ez da erraz jakitea zein norabide hartuko duen aurrerantzean baina duela urtebete eskas inork sumatzen ez zituen hiruzpalau aldagai nabarmen gertatu dira azken hilabeteotan eta orain arteko oreka kinkan jarriarazi, alegia:

    -- Herrialde arabiarren demokrazia-aldarria. Auskalo gero zer gertatuko den baina aldaketak begi bistakoak dira honezkero, segurutik areagotuko egingo dira ondoko urteetan, eta eragina izango dute petrolio-merkatuan.

    -- Petrolioaren salneurria inoiz baino gehiago garestitu da. Garestitze hau mendebaldeko ekonomiaren kaltetan gertatuko da baina energia berriztagarrien suspertzearen mesedetan.

    -- Fokushimako zentralaren istripua ez da musu-truk aterako eta, besteak beste, Frantziaren estrategia nuklear sendoa (?) auzitan jarriko du eta, ondorioz, mundu guztiarena oro har.

    -- Hau guztia gertatzen ari den bitartean, energia-eskabidea etengabe hazten jarraituko du, mendebaldeko ezinak, aurrezpenak, sentsibilizazioak, kontzientzia txar eta arduraz jabetze guztiak baino handiagoak baitira Brasil, Errusia, Txina eta Indiaren kontsumo-hazkuntzak.

     
  • Zein zaila den aurreztea…

    Honezkero ez du inork zalantzan jarriko astiro gidatuz gero gasolina dezente aurreztu daitekeenik. Hainbatek zalantzan jarri zuen espainiar Gobernuaren proposamena baina, hainbat hilabeteko esperientziaren ondotik,  begi bistakoa da zenbat eta geldoago ibili hainbat eta erregai gutxiago kontsumitzen dela. 

    Behar bada, kontua da norberak igartzeko beste gasolina aurrezteko ez dela aski 120 km/orduko abiadatik 110 km/ordukora pasatzea. Benetan kontsumoa gutxitzeko 100 km/orduko abiadatik behera ibili behar dela. Patxadaz gidatu, presa barik, gora-behera handirik gabe, lasai asko… etab.

    Nik neuk, hainbat astebetez zintzo-zintzo ahalegindu ostean, lortu dut ehuneko 7,5 litro kontsumitzetik 6,5ra pasatzea. Hau da, ehun kilometroko litro bat aurreztu ahal izan dut edo, nahi izanez gero, %13,5 inguru.

    Segurutik ehun kilometroko litro oso bat aurreztu ahal izana benetan aurrezpen  handi samarra da. Txalogarria. Zoriontzekoa. Kontua da, ordea, litro bat gasolinaren kostua kafesne baten prezioaren bestekoa baino ez dela. Ez gehiago eta ez gutxiago.

    Beraz, zenbaitek pentsa dezake ez duela kaferik gabe geratzerik merezi eta hobe dela patxada handiz gidatzea. Beste zenbaitek uste dezake, berriz, aukeran, hobe dela beti bezala gidatu,  zorakeriarik egiteke baina normal eta, aurreztekotan,  kafesnerik ez hartzea, osasunak ere eskertuko duelakoan.

    Eta segurutik, egon ere egongo da uste duenik onena dela astiro-astiro gidatu eta kaferik ez hartzea. Honela, guztion ingurumena eta norberaren osasuna zaintzeaz gainera, ehun kilometroko “bi litro” aurreztu ahal dira,  %27 alegia.