______________________________________________________________________________________________________________________________________________________
 
 
 
 
       
     
 
 hasikera >bibliografia

Bizkaieraz Berbetak
  Bizkaierearen historia
  Literaturea
  Bizkaiera estandarra
  Soziolinguistikea


 BIZKAIERAZ

 Bizkaieraz

Agirre, Txomin. Auñemendiko lorea. Labayru, 1986. Sutondoan bilduma. 176 orr.
Riktrudis eta Adalbaldoren historiaren bitartez Txomin Agirrek euskaldun-erdaldunen arteko gorrotoa, gerra gurea eta gizonaren beste edozein argalkeriaren ganetik Jaungoikoaren legea eta maitasuna dagozala erakutsi gura deusku.
________________________________________________

Agirre, Txomin. Kresala. Labayru, 1994. Sutondoan bilduma. 200 orr.
Bizkaiko literaturearen bitxi honen edizino barria. Txomin Agirreren eskutik arrantzaleen mundua era egoki eta txukun batez erakusten jaku.
________________________________________________

Agirre, Txomin. Garoa. Labayru, 1993. Sutondoan bilduma. 267 orr.
Txomin Agirreren euskal elaberri "klasiko"aren berrargitalpena. Gaurko irakurleari beren beregi zuzendutako hizkuntz oharrez eta barri historikoz hornidua.
________________________________________________

Azkue, Resurrección Mª. Latsibi. Labayru, 1989. Sutondoan bilduma. 315 orr.
"Gertrudi", nobelako protagonistearen ardura nagusi biak konponbidera eroateko moduan datza Azkueren maisutasuna. Alde batetik, gizon eredugarri honen Latsibi izeneko sortetxeak latsibitarrentzat izan beharko dau, joko zikinen ondorio gertatzen bada ere. Besterik, hauteskunde borrokan Erromatarrek Kartagoarrak garaituko dabez, idazlearen begirako nork irabazi bardintsu izango bada ere.
_________________________________________________

Erkiaga, Eusebio. Txurio Txoria. Labayru, 1986. Sutondoan bilduma. 186 orr.
Melki, elaberri honetako protagonistea, Txuriok zuzentzen dauan lapur taldean sartu da, bere bizimodua guztiz aldatuz. Azpijokoak eta talde-buruaren aurkako borrokea askatasunaren bila.
_________________________________________________

Erkiaga, Eusebio. Jaioko dira. Labayru, 1984. Sutondoan bilduma. 175 orr.
Gure anaiarteko gerratean kokaturiko euskal nobela barria, Erkiagaren lumatik urten-arakoa, Euskal uri bateko gorabeherak eta giroa, frankotarrak sartzen diranetik eta ostean.
_________________________________________________

Erkiaga, Eusebio. Batetik bestera. Labayru, 1985. Sutondoan bilduma. 248 orr.
Bizkaieraz egindako nobela honetan Latsetan (Lekeition) bizi dan Nikanor "Zorrizto" izeneko ume baten ibilerak azaltzen deuskuz egileak, umearotik Bartzelonan hiltzen dan arte.
_________________________________________________

Erkiaga, Eusebio. Arranegi. Labayru, 1994. Sutondoan bilduma. 203 orr.
1950.ean Eusebio Erkiagak bere jaioterriari eskeini eutsan elaberriaren edizino barria, aurkezpen eta sarrera-lan luze bategaz hornidua.
_________________________________________________

Etxeita, Jose Manuel. Josetxo. Labayru, 1995. Sutondoan bilduma. 355 orr.
Itsasertz giroko abentura-elaberri bat da: amodio baten neke-pozak, itsas-ekatxaldiak, itsaslapurrak, euskal baserriko eta Ameriketako bizimoduak ikusten dira Josetxo protagonistearen bizitza bizkor eta eragintsuan zehar.
_________________________________________________

Etxeita, Jose Manuel. Jaioterri maitia. Labayru, 1988. Sutondoan bilduma. 236 orr.
Txirotasunak eta aberastasun-gureak Ameriketara bultzatutako euskaldun batzuren gora-beherak. Euren bizimodua Mexikoko lurraldeetan, pozaldi eta nekeak. Itsasoan zein lehorrean gertatutako abenturak. Bere aldiko pentsamoldearen lekukotasun bitxia.
_________________________________________________

Goitia, Xabier. Eusko umeak atzerrian. Labayru, 1991. Sutondoan bilduma. 274 orr.
1936-ko gudan ume batzuk alde egin eben Euskal Herritik atzerrira, orduko Eusko Jaurlaritzak atondutako ontzietan. Ume horretarik batzuk Ingalaterrara joan ziran, beste batzuk Belgikara... Xabier Goitia flamendar familia bategaz luzaroan egon zan umetan, eta liburu honetan orduko oroimenak papeleratu ditu.
_________________________________________________

Irazusta, J.A., Joañixio. Klasikoak, Euskal Editoreen Elkartea. 1991 (1946).
_________________________________________________

Kirikiño (Bustinza, Ebaristo). Egunekoa. Labayru, 1981. Sutondoan bilduma. 234 orr.
"Kirikiño"k Euzkadi egunkarian argitaratu zituan lanen hautapen bat: umorezko pasadizuak, ipuinak, kontakizun barregarriak, politika gaiak, euskera, gudua, jaiak, ohiturak, kondaira, jazoera,... darabilz jardungaitzat.
_________________________________________________

Kirikiño (Bustinza, Ebaristo). Edo geuk edo iñok ez. Euskerearen alde. Labayru, 1984. Sutondoan bilduma. 289 orr.
"Kirikiño"k Euzkadi egunkarian euskerearen inguruan idatzi zituan lanen aukeraketea: gaurko lez, giro latz eta sarri arrotz baten aurrean burruka gogorra erabili eban gure kazetari euskaltzaleak, hizkuntza salbatu beharrez.
_________________________________________________

Kirikiño (Bustinza, Ebaristo). Guda Nagusia (1914-1918). Labayru, 1989. Sutondoan bilduma. 345 orr.
"Kirikiño"ren hirugarren artikulu-bildumea "Sutondoan" sortan. Biltzaileak testuak moltzotzeko erabili izan dauan gaia Lehenengoko Guda Nagusia izan da, 1914-1918 bitartekoa. Betiko moduan "Kirikiño" maisu, baita atzerriko barriak emokeran be.
_________________________________________________

Kirikiño (Bustinza, Ebaristo). Auxe da etxekoa. Gora JEL! Labayru, argitaratzekoa.
_________________________________________________

Lauxeta (Urkiaga, Estepan). Azalpenak. Labayru, 1982. Sutondoan bilduma. 244 orr.
"Lauaxeta"k Euzkadi egunkarian 1931/1935 bitartean idatzi zituan prosazko lanen aukeraketea: ipuinak, kontakizunak, literaturazko kritika eta eretxiak, eta bestelako gaietaz gogoetak.
_________________________________________________

Mogel, J.A. Peru Abarka, Azkueren edizio elebiduna, La Gran Enciclopedia Vasca, Bilbo. 1966.
_________________________________________________

Oar-Arteta, Jose Antonio. Zaar-Barri. Labayru, 1991. Sutondoan bilduma. 244 orr.
Jose Antonio Oar-Artetak bere zahartzaroaren mendiaren tontorretik eginiko oroipen-liburua. Erritmo biziz eta hizkuntza biziaren gatzagaz azaldutako kontakizunak eta gizon ospetsuen bizitzetako gertaerak.
_________________________________________________

Croce, G. C. Della-"Otxolua" (Garro, Bernardo M.ª). Bertolda eta Bertoldin. Labayru, 1983. Sutondoan bilduma. 216 orr.
"Otxolua"k 1932. urtean egin eta atera eban itzul-lanaren berragitalpena. Bertolda eta Bertoldin aita-semeen bizitza zelebrea, urtenaldi zorrotzak, egitada barregarriak,... euskera dotore eta aberats batez kontaurik.
_________________________________________________

Barbier, Jean-"Otxolua" (Garro, Bernardo M.ª). Ixtorio-Mixterio. Ipuin-Mipuinak. Labayru, 1989.Sutondoan bilduma. 377 orr.
Jean Barbierrek Lapurdi-Nafarroa Beherean herriz-herri batutako ipuinak
Herria aldizkarian eta liburu bildumatan argitaratuta dagoz. "Otxolua" bizkaitarra ipuinok bizkaieratu egin zituan eta Euzkadi egunkarian argitaratu aldaera biak alkarren ondoan. Biak batu ditugu liburu honetan, ipuinak eurak dauken balio eta interesaz ganera euskera aldetik ugaritasuna eskeini gurean.
_________________________________________________

"Otxolua" (Garro, Bernardo M.ª). Abere dontsuak. Labayru, argitaratzekoa. Sutondoan bilduma.
_________________________________________________

Refranes y Sentencias : Ikerketa eta edizioa: Lakarra Andrinua, Joseba. Euskararen Lekukoak, Euskaltzaindia. 1996.
_________________________________________________

Zarate, Mikel. Ipuin antzeko alegi mingotsak. Labayru, 1993. Sutondoan bilduma. 206 orr.
Mikel Zaratek liburu honetan "Alegi mingots"en bitartez, berak ikusten eta bizi dauan errealitatearen ikuspegia azaltzen deusku. Ipuin labur eta ulerterrezak dira, bizkaieraz idatziak, oso hizkuntza aberats eta herrikoia baina kultoa darabilela.

_________________________________________________




 BIZKAIEREAREN GANEAN

 Berbetak

Aranberri Odriozola, Fernando. Ermua eta Eitzako euskara. Udala, Euskara Batzordea - 1996. ________________________________________________

Arretxe, Jon. Basauriko euskara. Basauriko udala - 1994

_______________________________________________________

Baraiazarra, Luis. "Markina-Xemeingo euskara aztertzen", Euskera 31 (1986-1)
143-169.

________________________________________________

Burgete, X. Otxandioko euskaraz. 1991
________________________________________________

Eibar, Euskara Batzordea. Eibarko aditza. Udala, Euskara Batzordea - 1998
________________________________________________

Etxebarria Ayesta, Juan Manuel. Zeberio haraneko euskararen azterketa etno-linguistikoa. Ibaizabal, Euba - 1991
________________________________________________

Etxebarria T., 1965, Lexicón del euskera dialectal de Eibar, Euskaltzaindia
________________________________________________

Etxebarria Ibarbia, Toribio. Flexiones verbales y lexicón del euskera dialectal de Eibar /
Udala, Euskara Batzordea - 1998

________________________________________________

Gaminde, Iñaki. Ahozko bizkaieraz. Bizkaiko AEK, Bilbo 1988.
________________________________________________

Gaminde, Iñaki. Leioako euskararen gramatikaz. Bilbao. 1989
________________________________________________

Gaminde, Iñaki; Urdulizko Euskera Taldea. Urduliz ingeru, berbak eta bizimodu. Euskera Taldea, Urduliz.1992
________________________________________________

Gaminde, Iñaki. Bilboko Larraskituko euskaraz : lexikoa eta testuak. Bilbaoko Udala. Bilbao. 1994
________________________________________________

Gaminde, Iñaki. Bilboko euskara. Bilbo, berbaz berba. Bilbo Berreuskalduntzerako Koordinakundea. Bilbao. D. g.
________________________________________________

Gaminde, Iñaki; Salterain, Milagros. Abadiñoko lexikoaz. Abadiñoko Udala. 1991.
________________________________________________

Gaminde, Iñaki. Abadiñoko euskaraz. Abadiñoko Udala. 1991.
________________________________________________

Gaminde, Iñaki. Bakio berbarik berba / Labayru Ikastegia - 1999
________________________________________________

Gaminde, Iñaki. Gatikako euskaraz. 1997
________________________________________________

Gaminde, Iñaki. Leioako euskeraren gramatikaz. 1989
________________________________________________

Gaminde, Iñaki. Meñaka berbarik berba. Meñakako udala/Bizkaiko Foru Aldundia - 2001
________________________________________________

Gaminde, Iñaki. Mungia berbarik berba. Mungiako udala/ Mungia Euskaldunduz - 2001
________________________________________________

Gaminde, Iñaki. Zamudio berbarik berba. Labayru Ikastegia - 2000
_______________________________________________________

Garmendia Arruebarrena, José.
El euskera en el valle de Cigoitia (Alava). 1998

_______________________________________________________

Hualde, José Ignacio.
The basque dialect of Lekeitio. Univ. del P. V./ Dip. Foral de Gipuzkoa - 1994

_______________________________________________________

Izaguirre, Cándido.
El vocabulario vasco de Aranzazu-Oñate y zonas colindantes / [ s. n. ], [ S. L. ] - 1971

_______________________________________________________

Larrañaga Igarza, Jone.
Antzuolako hizkera. Antzuolako udala - 1998

_______________________________________________________

Markaida, Bene.
Sopelako euskaraz. 1993

_______________________________________________________

Pérez Bilbao, Antonio.
Bermeoko herri hizkera [ s. n. ], [ S. L. ] - 1991

_______________________________________________________

Pujana Aguirregabiria, Pedro.
Oletako euskal aditza. Dip. Foral de Alava - 1979

_______________________________________________________

Román Bravo, Ismael.
Berrizko euskera / Gerediaga Elkartea - 2001

_______________________________________________________

Rotaetxe, Karmele.
Estudio estructural del euskara en Ondarroa. Leopoldo Zugaza - 1978.

_______________________________________________________

Salazar Larrañaga, Belene.
Ugaoko euskara: Beta III Milenio - 2001

_______________________________________________________

San Martin, J., Basauri, S., 1972,"Eibarko euskerari buruz",
EGAN- XXXII

_______________________________________________________

UNED.
Bergarako euskera. UNED - 1988

_______________________________________________________

Urkijo, Natxo.
Zenbait apunte Laudioko euskaraz. Udako Euskal Unibertsitatea - 1994

_______________________________________________________

Yrizar Barnoya, Pedro de.
Morfología del verbo auxiliar vizcaino / Euskaltzaindia/ - 1992 (2 vol)

_______________________________________________________

Zuazo, Koldo.
El euskara alavés: estudios y textos / Eusko Legebiltzarra - 1998

_______________________________________________________

Zuazo, Koldo.
Deba ibarreko euskeria. 1999

_______________________________________________________

 

 Bizkaierearen historia

Gonzalez de Langarica, A., "Dos notas sobre el euskera en Alava en el s.XIX". ASJU 1986, 283-289 orr.
________________________________________________

Intxausti, J. Arabako euskera. Eusko Jaularitza, Gasteiz 1994.
________________________________________________

Lakarra, J., 1992, "Bizkaieraren lekua beste euskalkien artean, iraganeko garaietan", in Bizkaieraren lekua gaur, 15-34
________________________________________________

Mendebalde Euskal Kultur Elkartea. Mendebaldeko Euskara XX. Mende Goienean. Bilbo. 1997.
________________________________________________

Mendebalde Euskal Kultur Elkartea. Mendebaldeko Euskeraren Ekarria. Bilbo. 1998.
________________________________________________

Merino Urrutia, José Juan Bautista. El vascuence en el valle de Ojacastro (Rioja Alta):
________________________________________________

Mitxelena, K "Sobre la lengua vasca en Alava" 169-181 orr.; Palabras y Textos. EHU, Leioa 1987.
________________________________________________

Zuazo, K., "Arabako euskera". ASJU 1988, 3-48 orr.
________________________________________________

Zuazo, K., 1988, Euskararen batasuna, Iker 5, Euskaltzaindia.
________________________________________________

Zuazo, K. (2000), Euskararen Sendabelarrak. Irun: Alberdania.
________________________________________________


 Literaturea

Baztarrika, I., "Arabako euskal idazleak". Jakin 1981, 17-18 zb. 78-79 orr.
Soziolinguistikea
________________________________________________

Etxenagusia, K. - Kortazar J. - Etxebarria, A., Euskal idazleak bizkaieraz. Antologia, testu azterketak, ariketak, Bilbao, 1980,.
________________________________________________

Mitxelena, Luis, Historia de la Literatura Vasca, Madril, 1960,
________________________________________________

Onaindia, Santi, Euskal Literatura, Donostia, 2.t., 1973, 44-59.
________________________________________________

Zarate, Mikel, Bizkaiko euskal idazleak, Bilbo, 1970,
________________________________________________

Sarasola, I., 1971, Historia social de la literatura vasca, Akal, Madril
________________________________________________

Villasante, Luis. Historia de la literatura vasca, Arantzazu .1979, (1961),
________________________________________________


 Bizkaiera estandarra

Arana, A., Lecciones de ortografía del euskera bizkaino. Lenengo egutegi bizkaittarra. Obra guztiak, Sendoa. 1980, (1898).
________________________________________________

Arejita, A.; Gallastegi, I. (1989), Joskera: Esaldi Bakuna. Bilbo: Labayru Ikastegia.
________________________________________________

Arejita, A; Etxebarria, J.M.; Irazola, J.M.; Uriarte, J. (1985), Bizkaieraren Idaztarauak. Gasteiz: Euskal Herriko Autonomi Elkartearen Administrazioa.
________________________________________________

Arrasate, M. Euskal Deklinabidea. Bilbo: Labayru Ikastegia. 1991
________________________________________________

Arrasate, M. Atzizkibidea. Bilbo: Labayru Ikastegia. 1991.
________________________________________________

Eguzkiza, J. (1984), Aditza. Bizkaierazko Erabileran. Bilbo: Labayru Ikastegia.
________________________________________________

Gaminde, Iñaki. Aditza bizkaieraz. 3 ale. Udako Euskal Unibertsitatea. Iruñea. 1984-1985.
________________________________________________

Gaminde, Iñaki. Bizkaieraren azentu-moldeez. Labayru Ikastegia. Bilbao. 1995
________________________________________________

Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Saila. (1989), Bizkaierazko Joskera. Gasteiz: Euskal Herriko Autonomi Elkartearen Administrazioa. Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Saila.
________________________________________________

Pujana, P. (1970), Euskal-aditza (bizkaiera): flexiones del verbo vizcaino. Bilbo: Geu.
________________________________________________

Zallo, E. (2001), Bizkaierazko Aditza. Oinarrizko Ikasbidea. Bilbo: Labayru Ikastegia.
________________________________________________

Intxausti, J. (1960), Euskal-aditza: gipuzko-bizkaierak: paradigmas verbales y método racional para su estudio. [S.L.]
________________________________________________

Irazola, J.M. (1985), Euskal aditza: bizkaiera eta batua. Bilbo: Hizkuntza Eskola.

________________________________________________


 Soziolinguistikea

Bizkaieraren lekua gaur, Euskal Ikaskuntzen Institutua, Deustuko Unibertsitatea, Bilbo 1992,
________________________________________________

Irigoyen, A., 1992, "Bizkaieraren lekua Bizkaiko testu, idazle eta kultura gizonen artean" in
Bizkaieraren lekua gaur, 35-39
________________________________________________

Uruburu, L., 1992, "Bizkaieraren egoera OHO eta BBB irakaskuntzan" in Bizkaieraren lekua gaur, 47-54
________________________________________________

Berriozabal, R., 1992, "Hizkuntza Politikarako Idazkaritza Nagusitik Bizkaierari ematen zaion tratamendu sozio-politikoa" in Bizkaieraren lekua gaur, 55-58
________________________________________________

Euskara euskalkiak. Eibar 85, Eibarko Udalaren argitalpena. 1986.
________________________________________________