Hemen zaude: Hasiera Albisteak Sei atalek osatuko dute ‘Euskara Jendea’ liburuan oinarritutako izen bereko dokumentala

Sei atalek osatuko dute ‘Euskara Jendea’ liburuan oinarritutako izen bereko dokumentala

2013/02/12

Juan Carlos Etxegoien ‘Xamar’en ‘Euskara Jendea’ liburuak euskal hizkuntzak eta kulturak izan duten ibilbide historikoa eta munduan duten presentzia aztertu zuen era didaktiko, ulerterraz eta atseginean. Testuak arrakasta handia lortu zuen Euskal Herrian eta –gaztelaniara itzulitako bertsioari esker- baita Hego Ameriketako Diasporan ere. Hori dela eta, beste urrats bat ematea erabaki zuen liburuaren egileak: Ibaizabal Mendebalde Kultur elkartea ekoizle eta Zenbat Gara kultur elkartearen laguntzarekin, ‘Euskara Jendea’ dokumental bihurtzeko bidean dago. Proiektuaren arduradunen esanetan, lana “ikusentzunezko esparruan zegoen hutsunea betetzera dator, lengoaia honek duen zabalpenerako dohaina baliatuz”. Dokumental sortak hainbat hizkuntzatako azpitituluak izango ditu eta urtea bukatu aurretik egongo da ikusgai.

Bilbo, Bizkaia. “Mintzaira baten historia bere hiztunena da ezinbestez, edo, nahiago bada, hiztunen historia bere hizkuntzarena da. Euskarak, berez, ezin du deus egin; euskaldunek bakarrik moldatu, garatu, galdu, pobretu, aberastu, normalizatu... dezakete euskara. Horregatik, Euskal Herriaren historia azaldu nahi izatekotan, euskaraz mintzo den jendearena behar da esplikatu”.
 

Asmo horrekin abiatu zuen 2011ean Bilboko Ibaizabal Mendebalde Kultur elkarteak Zenbat Gara elkartearen laguntzarekin Euskara Jendea ikus-entzunezko proiektua. Xamarrek 2006an Pamiela etxean karrikaratutako izen bereko liburuan oinarrituta, Euskara Jendea iraupen ertaineko sei dokumentalek osatutako sorta edo saila da.

Euskara Jendea dokumentala 2013 01

[Dokumentalean zehar dramatizazioak eskaintzen dira euskararen historia ezagutarazteko (argazkia Euskara Jendea)]
 

“Lan hau euskaldunon hiztun komunitatearen historiaren ildo nagusiak azaltzen saiatzen da. Historiaurretik abiatuta gaur egunera arte, euskaldunak herri, kultura eta hizkuntza askorekin bizi izan dira beren hizkuntza galdu gabe. Menderik mende eragin nabarmena jaso dute baina, hala ere, iraun egin dute hiztun komunitate moduan”, argitzen dute proiektuaren arduradunek.

Historia hau kontatzeko, laguntzaile anitz behar izan dira, tartean historialari, hizkuntzalari, arkeologo eta oro har kulturgileak. Eurak eramango dituzte ikus-entzuleak euskararen historiako bideetan barrena. “Eurekin batera, Euskal Herriko zein atzerriko txoko eta kokapen esanguratsuen irudiak (batzuk orain arte inolako ekoizpenetan agertu gabeak), garai historiko bakoitza girotzeko dramatizazio txikiak, ilustrazio eta grafismo erakargarriak eta atal bakoitzerako egokitutako musika aurkituko dugu dibulgaziozko dokumental sorta honetan”.

“Euskara Jendea dokumental saila, ezer bada, talde lana da”, adierazten dute egileek. “Xamarrek, Mikel Arredondok, Hibai Castrok, Adur Larreak, Lutxo Egiak, Lon Fernandezek eta Maria Uriartek osatutako taldea”; eta kolaboratzaile sare zabala dute inguruan: Joseba Agirreazkuenaga (historialaria); Amaia Aire (irakaslea eta kulturgilea); Peter Bakker (hizkuntzalaria); Belen Bengoetxea (arkeologoa); Jacques Blot (arkeologoa); Antonio Breschi (musikaria); Iñaki Camino (hizkuntzalaria); William Anthony Douglass (antropologoa); Miren Egaña Goya (hizkuntzalaria); Iratxe Esnaola (informatikaria eta .eus ekimenaren koordinatzailea); Diego Garate (arkeologoa); Joaquin Gorrotxategi (hizkuntzalaria); Jose Angel Irigaray (kulturgilea eta idazlea); Neskuts Izagirre (antropologoa); Jurgi Kintana (historialaria); Joseba Lakarra (hizkuntzalaria); Juan Jose Larrea (historialaria); Beñat Oihartzabal (hizkuntzalaria); Lourdes Otaegi (literatura irakaslea); Jon Sarasua (bertsolari eta idazlea); Elena Torregarai (historialaria); eta Mertxe Urteaga (arkeologoa).

Euskara Jendea dokumentala 2013 03
[Talde handia ari da lanean Euskara Jendea liburua dokumental bihurtzeko. Inguru askotan ibili da ekipoa. Argazkian Andelos-en filmatutako irudiak (argazkia Euskara Jendea)]
 

Ibaizabal Mendebalde elkarteari dagokionez, euskarazko ikusentzunezko herritarragoak bultzatzeko sortu zen Bilbon. Beste gauzen artean, Ibaizabal Telebista abiarazii zuen interneten ibaizabaltb.com helbidean. Zenbat Gara elkarteak, berriz, Bilboko Kafe Antzokia du erreferentziagune nagusi. Horretaz gain, hamaika kultur jarduera sustatu eta burutzen ditu, gehienak Bizkaiko hiriburuan.

Dokumentala azken fasean badago ere, oraindik ez dago estreinaldiaren data zehatza ematerik. Trailerra, baina, ikusgai dago proiektuaren webgunean: www.euskarajendea.com. Bertan material osagarri anitz eta proiektuaren egileen informazioa eskura daiteke.

Diasporari dagokionez, gogora dezagun Juan Carlos Etxegoienek 2009an aurkeztu zuena Euskara Jendea Buenos Aireseko Liburu Azokan, Pamiela argitaletxeak antolatutako bidaia batean. Liburuaren aurkezpenarekin batera, Argentinako zein Uruguaiko euskal etxe batzuk bisitatzeko aukera izan zuen idazle nafarrak. Euskal etxeetako jendearekin izandako mintzaldietan Euskara Jendea liburuak herrialde hauetan izandako oihartzun eta eraginaz ohartu zen Xamar: “Asko harritu nau aurkitzeak nire lana ongi ezagutzen dela hemen. Irakasleek erabili egiten dute euskal kultura eta Euskal Herriari buruzko klaseak emateko eta benetan harrigarria iruditzen zait. Baten batek esan dit, 'aizu, zure liburua irakurriz piztu zitzaidan euskara ikasteko gogoa', eta hori, niretzat, hunkigarria da”, adierazi zion, 2009an argitaratutako elkarrizketa batean Xamar-ek EuskalKultura.com-i.

Komentarioa gehitu

Komentario bat gehitu zenezake formularioa betata

(Beharrezkoa)
Esaiguzu zure izena
(Beharrezkoa)
(Derrigorrezkoa)
(Derrigorrezkoa)
(Beharrezkoa)
Erantzun galderari aurrera jarraitzeko:

Zenbat dira hiru gehi bi? (idatzi zenbakiekin)


bisita