Hemen zaude: Hasiera Euskal kultura Euskal literatura

Euskal literatura

1545. urtea oso garrantzitsua da euskal literaturaren historian, orduan inprimatu baitzen osoki euskaraz idatzi lehen liburua, Bernat Dechepare, Eiheralarreko erretorearen olerki erlijiozo eta profanoen bilduma.

Bernardo Atxaga eta Xabier Lete euskal idazleak (2009 - www.guregipuzkoa.net - cc-by-sa)
Kasik mende bat berantago (1643an), Pedro de Aguerre, "Axular" deitu Sarako erretorak, "Gero" liburua argitaratzen du, euskal klasikoetan maisulan bihurtuko dena.

XVIII.mendea gramatikariena eta euskara goresten dutenena da : hauetarik famatuena Manuel de Larramendi da (1690-1766), hizkuntzalaritzan egin zituen ikaragarriko lanetatik ezagutua. XIX.mendearen bigarren erditik goiti, euskal literatura laikotuko da.

1950eko hamarkadaz geroztik, Jon Miranden (1925-1972) eta Gabriel Arestiren (1933-1975) ildoari jarraituz euskal literaturak garapen handia ezagutu du.

Gaur egungo idazlerik emankorrenen eta trebeenen artean, hauek aipa ditzazkegu besteak beste Bernardo Atxaga, Gipuzkoako Asteasun sortua, "Obabakoak" eleberriaren idazlea (liburu honek literatura nazio-saria eskuratu zuen Espainian 1989an, geroztik 19 hizkuntzatan itzulia izan da) eta Itxaro Borda, "Euskadi" saria irabazi zuena 2001ean, "100% basque" liburuarekin.

Gaur egun, 1500 liburu inguru plazaratzen dira urtero Euskal Herrian.

Bestalde, euskara ahozko literatura bizi baten oinarria izan da. Honen lekuko, gaur egun indarrean dugun bertsolaritza.

Baliabideak
Euskal Idazleen Elkartea

Euskal Idazleen Elkartea 1982an sortutako irabazi asmorik gabeko elkartea da, euskal idazleen eskubide profesional eta moralak defenditzeko asmoz egituratua. Euskal literatura zabaltzea du helburu.

Tags:

Maiatz literatur aldizkaria

Maiatz aldizkariaren lehen zenbakia 1982ko otsailaren 12an argitaratu zen Baionan. Euskal egileez gain - nagusiki Ipar Euskal Herrikoak, baina baita Bidasoaz hegoaldekoak ere -, handia da Maiatz aldizkariak atzerriko egileei eskainitako arreta, idazle askoren lanak euskaratuz. Antzerkiak ere presentzia du aldizkarian, antzez-lan osoak eskaini izan baititu.

Tags:

Euskal Poesiaren ataria

Basquepoetry ataria Susa literatura argitaletxearen egitasmoa da, euskal poesia zabaldu eta ezagutarazteko.

Tags:

Basqueliterature.com

Euskal literaturari buruzko hainbat argibide aurkituko dituzu bertan, hala nola, euskal literaturaren historia laburra, euskal egile, obra nahiz itzulpenen katalogoa, lotura interesgarriak (instituzionalak, akademikoak, literarioak...)...

Tags:

armiarma.com, literaturaren sarean

Literaturari buruzko hainbat atari batzen ditu Armiarma sareak. Besteak beste Literaturaren zubitegia, basquepoetry.net (euskal poesiaren ataria), Klasikoen gordailua (euskal literaturako testu klasikoak), Susa argitaletxearen egitasmoak direnak.

Tags:

Gehiago…
Iparraldeko literatura munduko eragileak

literatura.jpg

Iparraldeko euskal literatura munduko eragileen errepertorioa kategoriatan sailkatuak (idazleak, argitaletxeak, programatzaileak, formatzaileak, baliabide zentroak...).

Interneten
Misteriotik misteriora - Berria.info | 2013-08-29

Ipuin kontalariek irudiak marraztea eta iruditeria horretan bidaiatzea ahalbidetu behar dutela iruditzen zaio Koldo Ameztoiri. Gogoetarako aukera ematea izan du helburu beti.

Tags:

"Aita bat bezala sentitzen naiz, amaren sabeletik haurra sortzeko zain" - Jean-Louis Davant | 2013-07-29, GARA

"Aita bat bezala sentitzen naiz, amaren sabeletik haurra sortzeko zain" Jean Louis Davant izan da Rene Cassin pastoralaren idazlea. Berriki, uztailaren 5ean bete ditu 78 urte Ürrüstoi-Larrabilen sortu zen idazle eta euskaltzainak, eta ez du iduri pastoralak sortzeari erraz utziko dionik, berrien idaztea abian duelako. Sohütako zelaian, lehen emankizuna hasi aitzin ukan dugu berarekin kalakan aritzeko parada.

Tags:

Hegats literatur aldizkariaren 50. alea sarean eskuragarri | 2013-07-24, Euskal Idazleen Elkartea

"Jon Mirande: gogoeta itxi gabea" izenburupean. Miranderen heziketaz jardun du Itxaro Bordak; poesiaz Patri Urkizuk; eta Nora Arbelbidek elkarrizketa egin dio Emilio Lopez Adani egilearen inguruan. Bestalde, Ander Iturriotzek Mirande, faxistak eta filosofoak izeneko artikulu luzea idatzi du.

Tags:

Gehiago…